
اگر برای جدایی از همسرتان، تشکیل پرونده داده اید، باید مواظب باشید که طوری برخورد کنید که وضعیت آشفته خود را از آنچه که هست بدتر نکنید. شاید فرصتی پیش بیاید که خود شما بتوانید از تقاضای طلاق صرف نظر کنید. در این میان، چیزهایی که ممکن است در نظر شما بی اهمیت جلوه کند، ارزش زیادی پیدا می کند و حتی ممکن است در زندگی مشترک شما سرنوشت ساز واقع شود.به عنوان مثال:
- ممکن است شما که قصد جدایی از همسرتان را دارید ، برای این که همسر خود را مقصر نشان دهید و دلسوزی و حمایت دوستان و فامیل را به خود جلب کنید، در مورد همسر خود نزد آنان بدگویی کنید. ممکن است در این میان عده ای فرصت طلب و دشمنِ دوست نما بخواهند از این فرصت استفاده کنند و بدی های همسر شما را از آنچه که هست بزرگتر جلوه دهند که این باعث می شود شما بیشتراز همسر خود بیزار شوید و فرار کنید.
اگر احساس کردید که همسرتان پشیمان شده او را مجبور نکنید که در مقابل آشنایان و دوستان اعتراف کند که اشتباه کرده چون ممکن است از فکر زندگی مجدد با شما منصرف شود و از روی لجبازی برای طلاق پافشاری کند.
- ممکن است شما به خاطر وضعیت ناراحت کننده ای که به خاطر درخواست طلاق برای تان ایجاد شده ، خیلی پریشان و ناراحت شوید. این وضعیت ممکن است شما را نسبت به کارهای ضروری و شخصی روزمره بی تفاوت و بی علاقه کند. مثلاً ممکن است میل به غذا خوردن را از دست بدهید و آنقدر گرسنگی را تحمل کنید که دچار ضعف شوید و چون عقل سالم در بدن سالم است وقتی ضعف و گرسنگی غلبه کرد، دیگر فکرتان درست کار نمی کند و در نتیجه نمی توانید برای جدایی خود از همسرتان ، تصمیم درست و خردمندانه ای بگیرند.
- بعضی از زوجین – شاید شما هم جزو این دسته باشید - برای رهایی از استرس و ناراحتی به خاطر طلاق ، بدون تجویز پزشک از داروهای خواب آور و مسکن استفاده می کنند که این داروها مسلماً اثر سوء ، بر جسم و اعصاب آنها خواهند داشت.
- حتی ممکن است برخی از شما به جای صحبت با افراد متخصص و آگاه و دلسوز در مورد جدایی از همسر ، ارتباط خود را با دوستان و آشنایان کاهش دهید یا حتی قطع کنید. این انزوا و گوشه گیری به جای این که به شما احساس آرامش بدهد، بیشتر شما را آشفته و مضطرب خواهد کرد. چون وقتی انسان در شرایط دشوار و استرس زا قرار می گیرد ، رفت و آمد با کسانی که دوستشان دارد و یا قابل اعتماد هستند ، می تواند باعث احساس امنیت و آرامش شما شود.
- معمولاً زن و شوهری که قصد جدایی از یکدیگر را دارند بارها و به طور مکرر با یکدیگر جر و بحث کرده اند و یا بارها دعوا کرده و با یکدیگر قهر کرده اند و چون بعد از هر دعوا یا قهر و آشتی نتوانسته اند یک راه حل مناسب برای مشکل خودشان پیدا کنند، فکر می کنند که زندگی مشترک غیرممکن و بی فایده است. در صورتی که چنین افرادی باید همیشه به یاد داشته باشند که همه دعواها و قهرها لزوماً منجر به طلاق نمی شود. چه بسا ممکن است که اگر با یک فرد با تجربه و متخصص در این مورد صحبت کنید، مشکلات شما رفع شود و از درخواست طلاق پشیمان شوید.
- پای فرزندان بیگناه خود را به معرکه نکشید و آنها را مجبور نکنید که از شما دفاع کنند و به اصطلاح ، گروه بندی نکنید.
- اگر احساس کردید که همسرتان پشیمان شده او را مجبور نکنید که در مقابل آشنایان و دوستان اعتراف کند که اشتباه کرده چون ممکن است از فکر زندگی مجدد با شما منصرف شود و از روی لجبازی برای طلاق پافشاری کند.
هرچند صحبت کردن در مورد طلاق چندان خوشایند و مطلوب نیست، اما مطرح کردن مباحث خانواده میطلبد که در مورد این مساله نیز توضیحاتی داده شود.
- برای اجرا شدن طلاق، اخذ گواهی عدم امکان سازش الزامی است، ضمن اینکه دادگاه پس از بررسی موضوع، مساله را به داوری ارجاع می دهد و پس از کسب نظر داوران مبادرت به صدور حکم میکند.
- طلاق باید به صیغهی طلاق و در حضور دو نفر مرد عادل صورت گیرد.
- طلاق دهنده باید بالغ ،عاقل ، قاصد و مختار باشد.
- ممکن است صیغهی طلاق را توسط وکیل اجرا کرد.
- طلاق مخصوص عقد دائم است و زن منقطعه با انقضاء مدت یا بذل آن از طرف شوهر از زوجیت خارج می شود.
-طلاق بر دو قسم است: بائن و رجعی
- در طلاق رجعی مرد میتواند در ایام عده رجوع کند و دیگر نیازی به صیغهی جدا نیست، اما در طلاق بائن دیگر مرد حق رجوع ندارد.
- در موارد زیر طلاق بائن است:
1- طلاقی که قبل از نزدیکی واقع شود
2- طلاق یائسه
3- طلاق خلع و مبارات مادام که زن به عوض رجوع نکرده باشد
4- سومین طلاق که بعد از سه وصلت متوالی به عمل آید اعم از اینکه وصلت در نتیجهی رجوع باشد یا در نتیجهی نکاح جدید.
- منظور از طلاق خلع آنست که زن به واسطهی کراهتی که از شوهر خود دارد، در مقابل مالی که به شوهر میدهد، طلاق بگیرد و طلاق مبارات نیز آنست که کراهت از جانب طرفین باشد ولی در این صورت عوض نباید زائد بر میزان مهر باشد.
- زن بعد از طلاق باید عده نگه دارد.(عده مدتی است که زن در آن مدت نمیتواند ازدواج کند.)
-عده وفات چهار ماه و ده روز است ولی عدهی طلاق متفاوت است.
- در موارد زیر زن میتواند در خواست طلاق کند:
1- در صورت استنکاف شوهر از پرداخت نفقه و عدم امکان اجبار او به پرداخت.
2- در صورتی که دوام زوجیت موجب عسر و حرج زوجه باشد. عسر و حرج یعنی دشواری ، سختی و تنگنا.
3- در صورتی که شوهر 4 سال تمام مفقود الاثر شود و حکم موت فرضی در مورد او صادر شده باشد.
4- در خواست صدور حکم با استفاده از ماده 1119 قانون مدنی ؛ به موجب مادهی یاد شده طرفین عقد می توانند هر شرطی را که مخالف با مقتضای عقد مزبور نباشد ، در ضمن عقد ازدواج یا عقد لازم دیگر قرار دهند.
- عده طلاق و فسخ نکاح و بذل مدت و انقضای آن در مورد زن باردار تا وضع حمل است.
هر دو همسر با هم و يا يكي از آنها به تنهايي مي تواند درخواست طلاق بكند. درخواست طلاق بايد به دبيرخانه دادگاه بدوي شهرستان محل اقامت يكي از زوجين تحويل داده شود.
چنانچه فقط يكي از زوجين به تنهايي درخواست طلاق نمايد, دادگاه بدوي درخواست را جهت اطلاع براي زوج ديگر ارسال مي كند. حكم دادگاه طلاق خواهد بود هر چند يكي از زوجين مخالف طلاق باشد. براي كسب اطلاعات بيشتر در مورد طلاق مي توانيد به صفحات اينترنتي وزارت دادگستري (oikeusministeriö)مراجعه نمائيد.در مواقع طلاق مي توان از قضاوت و مصالحه داوطلبانه مسايل خانوادگي بدون نياز به دادگاه استفاده نمود. تمام اعضاي خانواده و يا بخشي از آنها مي توانند در اين پروسه شركت كنند. مي توانيد از اداره امور اجتماعي سؤال كنيد كه در كجا مي توان از اين خدمات استفاده كرد. براي كسب اطلاعات بيشتر در اين مورد مي توانيد به صفحات اينترنتي وزارت دادگستري مراجعه نمائيد. در صورتي كه خانواده داراي فرزند مي باشد مهم است كه راجع به نفقه كودكان و اينكه كودكان نزد چه كسي زندگي كنند توافق شود. در صفحات اينترنتي اتحاديه سرپرستان تنهاي كودك و سرپرستان مشترك كودك (Yksinhuoltajien ja yhteishuoltajien liitto)اطلاعات زيادي مثلاً در مورد طلاق وجود دارد.در صفحات مشكلات خانواده بانك اطلاعاتي (Infopankki) اطلاعاتي در مورد اماكن مختلفي كه خدمات مشاورت خانواده ارائه مي دهند وجود دارد.
جنبههای مختلف طلاق
محققی به نام بوآن اظهار میدارد که وقتی ازدواج از هم میپاشد، در اثر آن چندین نوع طلاق ایجاد میشود:
- طلاق عاطفی زمانی رخ میدهد که ازدواج دستخوشی تباهی میشود (اما ممکن است تا بعد از حکم طلاق ادامه یابد.)
- طلاق قانونی
- طلاق اقتصادی ، که در رابطه با پول و توافقهای مالی (مانند مهریه) است.
- طلاق هم والدی ، که در ارتباط با نگهداری و سرپرستی از فرزند ، خانوادههای تک والدی ، یا حق ملاقات یا فرزندان است.
- طلاق اجتماعی ، که در زمینه تغییر روابط با جمع دوستان همسر رخ میدهد.
- طلاق روانی ، که در حضور مسائل مربوط به بازیابی خود پیروی فردی و مشکلات مربوط به فکر کردن براساس ضمیر «من» و نه «ما» است.
اثرات طلاق
پس از طلاق ، به دلایل مختلف ممکن است عزت نفس دچار آسیب شود. بسیاری از افرادی که متارکه کردهاند خود را شخصی ناپسنده و فاقد توان کافی برای ازدواج مجدد میدانند. مردان و زنان از لحاظ واکنشی که در برابر طلاق از خود نشان میدهند، با یکدیگر فرق دارند. مردان گرایش به آن دارند که طلاق را به عنوان چیزی به ناگهان رخ کرده است، ادراک کنند. زنان بیشتر احتمال میرود که آن را به عنوان نقطه پایانی بر یک فرآیند طولانی قلمداد کنند. به همین خاطر است که زنها کمتر احساسهای منفی را درباره طلاقشان گزارش میکنند. طلاق برای زنان تنشزاتر و گسلندهتر است تا مردان. ممکن است این زنی باشد که تردید کمتری درباره نفس طلاق داشته باشد. اما هم اوست که در برقراری زندگی جدید مشکلات بیشتری خواهد داشت.
آدمیان از لحاظ واکنشی که در برابر طلاق از خود نشان میدهند، بسیار متفاوتاند، بسیاری از هم میپاشند، اما برخی دیگر ، نوعی تعالی عاطفی را تجربه میکنند. اگر طلاق را نقطه مقابل ازدواج موفق و خوب تلقی کنیم، در این صورت ، پدیدهای غمبار قلمداد خواهند شد. اما برای بسیاری از کسانی که طلاق گرفتهاند، انتخابهایی که در اختیار واداشتهاند یا طلاق بوده است و یا یک ازدواج ناموفق و بد. با در دست داشتن این انتخابها برخی شواهد حاکی از آن است که طلاق میتواند شخصا مفید و سودمند باشد. محققین به این نتیجه رسیدهاند که ممکن است بار آمدن در خانه از هم نپاشیدهای که ویژگی آن نزاع و جنجال است، آسیب رسانتر و مضرتر از بزرگ شدن در خانهای باشد که در اثر طلاق فروپاشیده است.
کنار آمدن با طلاق
سازگاری با طلاق به عوامل بسیاری وابسته است: نگرش در مورد ازدواج ناموفق ، شخصیت فرد و محیط اجتماعی. برای کنار آمدن با طلاق ، کمکهای بیرونی از سوی متخصصان بهداشت روانی و گروههای خود یاری متشکل از افراد مطلقه (مانند والدین بی همسر) در دسترس هستند. همچنین حتی هنگامی که طرفین عزم خود را برای طلاق جزم کردهاند مشاوره با زوجها میتواند مفید واقع شود. برخی از فنون مسئله گشایی و مهارتهای حل تعرضی هم که برای بهبود ازدواجها بکار میروند میتواند برای کمک به حل آسیبهای ناشی از جدایی موثر باشد.
مهمترين عامل طلاق، ناآگاهيهاي جنسياست
خانواده سبز : دكتر مجد عضو هيئت علمي دانشگاه علومپزشكي ايران موسس اولين مركز مشاوره جنسيدر ايران است. دكتر ميگويد: متاسفانه بايد اعلامكنم كه عدم آگاهي زوجها از ارتباط جنسي باعثجدايي بين آنان ميشود و اين جداييها روز بهروز بر تعدادشان اضافه ميشود. همچنين ويتاكنون همايشهاي زيادي برگزار كرده است كهآخرين آن مربوط ميشود به همايش (رابطهجنسي معمولي) كه در سالن همايش بيمارستانميلاد در تهران برگزار شد. براي ما جاي پرسشبود كه بدانيم، چه شد، دكتر اقدام به برگزاريچنين سميناري كرد و آيا اين سمينارها ادامهخواهد داشت. دكتر در پاسخ به اين پرسشهاگفت: به طور حتم باز هم چنين سمينارهاييبرگزار ميكنيم، چرا كه اين سمينارها با استقبالخوبي مواجه شد. از مجد پرسشهاي زياديداشتيم، مبني بر اين كه رابطه زوجها در رابطه باارتباط جنسي به چه شكل باشد و جامعه بايدچگونه در رابطه با اين مسائل برخورد كند. بارهاديديم كه در جوامع غربي، با اين مسائل به صورتآشكارا برخورد ميكنند، اما در ايران چنيننيست، اينكه كنگرهاي در اين باره به همت دكترمجد برگزار ميشود، مسئلهاي كوچك نيست كه ازكنار آن به سادگي گذشت، چرا كه در جامعه ماتازگي دارد. همچنين بحث فرهنگ سازي واستراتژي جنسي هر چه زودتر بايد در اين بارهمشخص شود تا جوانان از سردرگمي خارج شوند،آيا بهتر نيست كه با زبان علمي يكسري مسائل اينگونه را مطرح كرد و يا اينكه در اين مورد بايد بازعمل كرد. مجد پاسخگوي تمامي اين پرسشهابود... دكتر مجد ميگويد: (مشاورين خانوادهمتوجه شدند كه بسياري از گرفتاريهاي زندگيزوجهاي جوان كه منجر به طلاق ميشود، بهدليل عدم برخورداري از آگاهي و دانش كافيدر مورد روابط جنسي است. از اين رو سعيميكنيم در اين سمينارها، سطح آگاهي در موردآموزش روابط جنسي را براي عامه مردم بالاببريم.
دكتر در مورد اين عدم آگاهي ميگويد: هرفردي در مورد مسائل مهم زندگياشبايداطلاعات و دانش كافي داشته باشد، اما در ايرانمتاسفانه در مورد روابط جنسي اطلاعات كميداده شده و اگر هم اطلاعاتي داده شده بهصورت علمي و تخصصي بوده كه براي مردمعادي غير قابل دسترسي است. از اين رو افراد،زماني به متخصصين مراجعه ميكنند كه مشكلاتآنان حاد شده و براي حلش خيلي دير شدهاست. مجد در رابطه با آموزش صحيح و مطرحكردن اين مسائل در جامعه ايران ميگويد:(مطالب علمي در مورد روابط جنسي پس ازانقلاب در ايران بدون هيچ مشكلي پخش شده واين اطلاعات هيچ چيز پنهاني نيست و باز بودنشهم در حد چارچوب علمي- تخصصي بودهاست. براي مردم عادي، هميشه سعي شده استبه نحوي برخورد شود كه مخاطبين فكر نكنند كهدرباره موضوع خاصي صحبت ميشود و از ايجادحساسيت جلوگيري شده است. از اين رو سعي براين شده كه الفباي ارتباط، به مردم آموزش دادهشود، ما سعي ميكنيم كه به زبان علمي صحبتكنيم و باز بودنش را در سطح علمي نگاه داشت.)
آشنايي كامل
دكتر ميگويد: (در جوامع غربي بچهها ازسنين پايين با اين مسائل به طور كامل و دقيق آشناميشوند، اما در جامعه ما محدوديتهايي وجوددارد) پس يك جوان از چه زماني بايد اينآموزشها را بداند؟ دكتر ميگويد:
در بعضي از مقاطع تحصيلي يكسري اشاراتكوتاهي به مسائل جنسي شده است كه به هيچعنوان قابل قياس با جوامع غربي نيست.
به همين خاطر، اين اصول بايد به همه بهخصوص جوانها به زباني ساده آموزش دادهشود تا از خيلي از مشكلات در آينده پيشگيريشود، مخصوصا در دوره و زمانهاي كه كسي به آنهاياد نميدهد و جامعه با مشكلي مانند ايدز روبرواست. اما عقيده دارم كه بايد حرمت فرهنگجامعه را حفظ كرد.
زماني كه از دكتر پرسيديم، جداي از آموزش،آيا بايد فرهنگسازي هم در اين زمينه ايجادشود، ميگويد: چون رابطه جنسي، يك رابطهدوطرفه است، تكاليف هر دو طرف، مرد و زن بهصورت كامل و بدون در نظر گرفتن هيچ گونهافكار يكجانبهاي بيان ميشود، به طوري كه پساز جلسات مشاوره و يا سمينار، يك زوج جوانتمامي تكاليف خودشان را ميدانند كه اينبهترين نوع اطلاعاتي است كه ميشود در اختيارمردم گذاشت.
وي در ادامه ميگويد: يكي از سمينارهايمن در يك مسجد در محله يافت آباد تهرانبرگزار شد و من بنا به درخواست امام جماعتمسجد پشت تريبون رفتم و براي پيش از هزار نفراز حضار مسجد در مورد مسائل مربوط به روابطجنسي به زباني ساده حرف زدم كه بسيار مورداستقبال قرار گرفت.
چرا در ايران در اين مورد بسيار كم صحبتميشود و يا اصلا صحبت نميشود، دكتر ميگويد:البته ريشه اصلي، مشكل فرهنگي است، يعني درهمه جوامع يكسري مسائل وجود دارد كه مردمدر موردش صحبت نميكنند، يا خجالت ميكشنديا دلايل ديگري دارد و اين عادت در طول تاريخگسترش پيدا كرده و مشكل يكسال يا دو سال همنيست، بلكه به قرنها قبل برميگردد. الان همسعي نشده كه عرف جامعه شكسته شود، بلكه بهزبان علمي يكسري مسائل، به جامعه ياد دادهميشود، اينكه زوجها چهطور با هم زندگي كنندو...
ارتباط والدين
دكتر مجد ميگويد:من اعتقاد دارم كهمادران و پدران، بايد اطلاعاتي را به فرزندانشانبياموزند، نبايد فكر كنند كه در ميان گذاشتن ايناطلاعات با فرزندان يا حرف زدن در مورد اينمسائل باعث انحراف اخلاقي ميشود. اتفاقا درآمارهاي دادسراها مشاهده شده است كساني كهبه انحرافات اخلاقي كشيده شدند از سربياطلاعي بوده، نه از روي داشتن اطلاعات...
ستونهاي محكم زندگي زناشويي
دكتر مجد در پايان ميگويد: در حقيقت يكياز ستونهاي محكم زندگي زناشويي، داشتن يكارتباط جنسي سالم است، اگر اين رابطه از ديگرروابط زندگي مشترك حذف كنيم، زندگي ديگريك زندگي خواهر و برادري است و اصلا ديگرنيازي به ازدواج با يك فرد غريبه نيست.
مجد در ادامه ميگويد: به هر حال بايد قبولكرد كه ارتباط جنسي يكي از مهمترين اركان يكزندگي مشترك است و كوچكترين خللي در اينارتباط جنسي يكي از مهمترين اركان يك زندگيمشترك است و كوچكترين خللي در اين ارتباطپايههاي زندگي مشترك را ويران ميكند و حتيباعث ميشود كه زن و شوهر به فكر جداييبيفتند... مجد اضافه ميكند: البته اين دليلنميشود كه اگر يك زوج ارتباط جنسي سالميداشته باشند، زندگي زناشوييشان هم خوباست و خوشبخت هستند، اين فكر كاملا اشتباهاست، زيرا ما پارامترهاي زيادي براي گرميزندگي زناشويي داريم، اما باز هم ميگويم اينپارامتر خيلي تعيين كننده است.
آمارها نشان ميدهد كه يك ارتباط جنسيمناسب 60 تا 70 درصد باعث رونق زندگيزناشويي ميشود و متاسفانه ديده ميشود كهخيلي از طلاقها به خاطر نداشتن يك ارتباطجنسي نامناسب است.